جلد دوم [ ادامهء سخنوران تبريز ] [ حرف عين ] عثمان تبريزى عثمان فرزند حاجى بله « 1 » تبريزى از سخنوران قبل از سدهء هشتم هجرى قمرى است در فهرست نسخه‌هاى خطى از رسالهء نزهة العاشقين وى ياد شده است . اين رساله در مراتب عاشق و معشوق به نثر و نظم و حكايت در 5 قاعده و يك خاتمه مىباشد . نسخه‌هايى از اين رساله به شرح زير در كتابخانه‌هاست : كتابخانهء شهيد على پاشا به شمارهء 2 / 2703 مورخ 789 بنام نزهة العشاق . فيلم آن در دانشگاه به شماره 623 ( فيلمها ، ج 1 ، ص 515 ) كتابخانهء آقاى افشار شيرازى ( تهران ) و فيلم آن در دانشگاه به شماره 2603 هست ( فيلمها ج 1 ، ص 717 ) كتابخانهء ملك به شمارهء 24 / 4056 نستعليق سدهء 10 با تاريخ 940 . ( فهرست نسخه‌اى خطى ، ج 2 ، ص 1450 ) عجزى تبريزى حسن بيگ متخلص به « عجزى » از سخنوران سدهء دهم هجرى قمرى و از معاشران و معاصران صبورى و مولانا وقوعى است ليكن طبعش بلندتر از آنهاست . در كتاب دانشمندان آذربايجان قول صاحب خلاصة الاشعار چنين نقل شده است : « مردى شوخ طبع و ترك شيوه است و در شاعرى شيرين زبان و نيكوبيان . مدتى است در تبريز و نواحى آن به عنوان خوش‌گويى و شاعرى روزگار مىگذراند . غير از آنكه طويل القامه واقع است عيب ديگرى ندارد در ميان خوش‌طبعان هر بلاد مذكور است . ديوان بابافغانى را

--> ( 1 ) - اين حاجى ظاهرا همان است كه مرحوم تربيت در ص 109 دانشمندان آذربايجان از او بنام يكى از ندماى خواجه شمس الدّين صاحب‌ديوان ياد كرده است . آقاى گلچين معانى در تاريخ تذكره‌هاى فارسى ج 1 ، ص 619 او را به نام « حامى ملّه » معرفى كرده و افزوده‌اند كه اين شخص همان است كه تربيت از او به عنوان حاجى بله و اسناد فقيد مرحوم سعيد نفيسى در مقدمه ديوان عراقى با يك و او اضافى به نام حاجى بوله مذكور داشته‌اند . در اين موارد توجّه به مفهوم تعظيمى باله كه بعضى از بزرگان مثل باله‌حسن بنيسى و باله‌خليل صوفيانى بدان ملقب بودند شايد خالى از فايده نباشد چه محتمل است كه بله مخفف باله باشد .